یبوست مزمن به خودی خود یک بیماری جدی تلقی نمی ‌شود اما بی‌ توجهی به آن و عدم تلاش برای درمان آن می ‌تواند عوارض و بیماری‌ های مهمی را به همراه داشته باشد.

برخی مطالعات نشان می ‌دهد که یبوست مزمن می ‌تواند یکی از عوامل خطر در ابتلا به سرطان‌های کولورکتال باشد. یکی از شایع‌ ترین عوارض یبوست، هموروئید یا بواسیر است، اگرچه تنها علت هموروئید، یبوست نیست.

هموروئید به اتساع سیاهرگ ‌های راست روده یا مقعد گفته می ‌شود و علامت شایع آن درد و خون ‌ریزی هنگام اجابت مزاج است.

زور زدن همراه با مدفوع سخت می‌ تواند موجب پارگی بافت مقعد و ایجاد شقاق شود که بسیار دردناک ‌است.

حتی گاهی فشار بیش از حد هنگام اجابت مزاج می‌ تواند سبب خروج بافت راست روده از مقعد شود. این عارضه به "افتادگی راست روده" یا "پرولاپس ‌رکتوم" موسوم است و ممکن است نیاز به درمان جراحی داشته باشد.

از دیگر عوارض یبوست مزمن درمان نشده، احتباس مدفوع است. در این حالت حجم بزرگی از مدفوع خشک و سفت در راست روده گیر می‌ کند. اجابت مزاج دراین حالت بسیار دشوار بوده و نیاز به مداخلات درمانی توسط پزشک دارد.

چطور از آن پیشگیری کنیم؟

داشتن رژیم غذایی متعادل و سرشار از فیبرغذایی ، ورزش منظم و نوشیدن روزانه حداقل هشت لیوان آب بهترین راه برای پیشگیری از یبوست است.

طرز تشخیص

علاوه بر معیارهای گفته شده که می ‌تواند فرد غیرمتخصص را در تشخیص یبوست ( کمک کند، تشخیص یبوست معمولا با ارایه یک گزارش دقیق از علایم آزاردهنده بیماری، عادات تغذیه‌ای و تاریخچه دقیقی از سابقه ابتلا به بیماری‌ها یا مصرف داروها به پزشک امکان‌پذیر است. در مواردی از قبیل یبوست حاد همراه با دردهای شکمی و دفع خون و یا یبوست مزمن مقاوم به درمان ممکن است استفاده از روش‌های تشخیصی از جمله معاینه رکتوم، کولونوسکوپی، سیگموییدوسکوپی، رادیوگرافی با تنقیه باریم و آزمایشاتی از قبیل شمارش سلول‌ های خون و سنجش سطح هورمون ‌ها انجام شود.

درمان

اگرچه نحوه، درمان یبوست بسته به علت، شدت و مدت زمان ابتلا به آن متفاوت است اما در بیشتر موارد با تغییر رژیم غذایی و اصلاح شیوه زندگی می ‌توان به رفع آن کمک کرده و از بروز مجدد آن پیشگیری کرد

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۸:۱٦ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱/٢۳

 

دل درد بچه ها شاید به خاطر یبوست باشد

 

بچه ها، موجودات معصومی هستند که تشخیص علت واقعی بیماری آنها به سادگی بزرگترها نیست، مهمترین علت این دشواری هم ، دایره محدود لغات و واژگانی است که می توانند در آن مانور بدهند.

این پزشکان و والدین هستند که باید حواسشان باشد و علت بی قراری ها و درد ها و ناراحتی های بچه ها را، بدون این که منتظر بیان آنها باشند، بفهمند و گرنه به امید بچه ها نمی توان بود.

تازه ترین اخبار پزشکی هم نشان می دهد که یکی از مهمترین علل دل درد بچه ها، یعنی یبوست، در معاینات و تشخیص های پزشکان، نادیده گرفته می شود. این مطالعات نشان می دهد یبوست بچه ها آنقدر شایع هست که در هر دل دردی در بچه ها، در فهرست تشخیص های احتمالی والدین و پزشکان اطفال قرار گیرد.

به گزارش رویترز، محققان بیمارستان دانشگاهی "یووا" در آمریکا، 83 کودک 4 تا 18 ساله را، که به دلیل درد شکم مراجعه کرده بودند، بررسی کردند و متوجه شدند نیمی از آنها، دچار یبوست هستند.

بررسی ها نشان داد که 35 درصد از کل این کودکان، یبوست مزمن داشته اند، یعنی بیشتر از 2 ماه بوده که با آن دست به گریبان بوده اند.

13 درصد باقی مانده، یبوست حاد داشته اند ، در حالی که نه بچه ها، که برخی از آنها در سنین نوجوانی بوده اند، و نه والدین شان، این یبوست را به  شکم درد شان ارتباط نمی داده اند.

بیشتر این کودکان، به دنبال یبوست، دچار سختی در دفع، درد شکم در زمان اجابت مزاج، حجم بالای مدفوع در هنگام دفع و نیز یک بار  یا بیشتر بی اختیاری در دفع مدفوع، در هفته، بوده اند، مشکلاتی که قاعدتاً باید توجه والدین را به رابطه بین دل درد و مشکل در دفع مدفوع، به دلیل سفتی بیش از حد آن، جلب می کرده ولی نکرده است.

بررسی های این محققان نشان داد که در 13 درصد موارد، علت اصلی درد شکم بچه ها یافت نشده که خوشبختانه در تمامی موارد خود به خود برطرف شد. در به ترتیب 7 درصد، 14 درصد و 8 درصد موارد هم، علت درد شکم، ناشی از کولیک، عفونت یا علل دیگر بوده، در حالی که 2 درصد دردهای شکمی این کودکان، به دلیل فتق، آپاندیسیت یا علل دیگر، به درمان جراحی نیاز داشته است.

با توجه به شیوع بالای یبوست در کودکان، و نیز به دلیل همان محدودیتی که در گرفتن شرح حال از آنها وجود دارد، این محققان توصیه می کنند، پزشکان در مواجهه با درد شکمی کودکان، حتماً به این تشخیص توجه کنند و درصورت لزوم، معاینه مقعدی آنها را نیز انجام دهند.

به گفته کارشناسان، یبوست کودکان در بیشتر موارد، علل  تغذیه ای و رفتاری  دارد. بنابراین والدین در اولین برخورد و قبل از استفاده از داروها و شربت های ملین، باید شیوه تغذیه کودک را اصلاح کنند و سعی کنند خوراکی های ملین در رژیم غذایی او بگنجانند.

مشکلات رفتاری نیز از علل دیگری است که متخصصان اطفال در این باره ذکر می کنند. ترس و تداعی های منفی از توالت و فضای آن، یکی از مهمترین عللی هستند که کودک را به مقاومت در برابر اجابت مزاج وا می دارد.

نکته در اینجاست که بروز یبوست، باعث درد بیشتر در هنگام دفع می شود و به طور نا خود آگاه باعث می شود کودک احساس بدتری نسبت به دفع داشته باشد و بنابراین بازهم بیشتر در برابر آن مقاومت کند و همین باعث تشکیل یک چرخه معیوب و بدتر شدن مشکلات او می شود.

به دلیل عوارض گوناگونی که یبوست می تواند داشته باشد، چه در دراز مدت و چه در کوتاه مدت، پزشکان توصیه می کنند با مشورت پزشک، هرچه زودتر درمان کودک مبتلا به آن را، به نتیجه برسانید.

   

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۸:۱۳ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱/٢۳

 

دانستنیهایی درباره یبوست

مدفوع(feces/stool) انسان بطور طبیعی نیمه جامد با پوششی از موکوس است. ظاهر مدفوع بسته به وضعیت سیستم گوارش (تحت تاثیر رژیم و سطح سلامتی) متغیر میباشد. رژیم غذایی با محتوای فیبر بالا مدفوع را حجیم و مصرف غذاهای آبکی ، مدفوع را نیز آبکی میکند. تناوب اجابت مزاج طبیعی بسته به فرد و شرایط، از روزی 3 مرتبه تا هفته ای 2 تا 3 بار متغیر است. شکل و قوام مدفوع سالم، کشیده با سطحی هموار و بافتی شبیه کره بادام زمینی خامه ای است.






اجزای سازنده مدفوع: 75 درصد آب (در اسهال درصد آب بیشتر و در یبوست کمتر است)، 25 درصد (1/3) باکتریهای مرده،1/3 باقیمانده غذاهای هضم نشده نظیر سلولز. دیگر اجزای مدفوع را چربی ها (کلسترول)، پروتئین ها، املاح معدنی (فسفات)، موکوس، باکتریهای زنده و سلولهای مرده تشکیل میدهند.

نکته: برخی غذاها به علت محتوای فیبر بالایشان ممکن است بدون هضم و دست نخورده همراه مدفوع خارج شوند، مانند: دانه ها، آجیل، ذرت، لوبیا.

روده بزرگ: وقتی کیموس(ماده آبکی ای که در معده در پی گوارش غذا شکل میگیرد) وارد روده بزرگ میشود، 90 درصد آب آن توسط روده کوچک گرفته شده است. و تنها 10 درصد آب و الکترولیتهای سدیم، منیزیوم و کلراید، و همچنین فیبرهای رژیمی باقی مانده اند.کیموس با باکتریها و موکوس ترکیب شده و مدفوع را پدید می آورد. باکتریها برخی از فبیرها را شکسته و به عنوان غذا استفاده میکنند، که تولید استات، پروپیونات و بوتیرات میکنند، که به عنوان غذا توسط سلولهای پوشش روده بزرگ مورد استفاده قرار میگیرند. باکتریهای روده بزرگ روزانه 100 کالری انرژی در اختیار بدن قرار میدهند.PH روده بزرگ بین 5.5 تا 7 متغیر است. در روده بزرگ جذب آب و املاح معدنی از مواد هضم نشده انجام میگیرد. هر چه بیشتر مدفوع در روده بزرگ باقی بماند، آب بیشتری از دست داده و خشک تر میشود. حفظ تعادل آب، تولید و جذب ویتامینهای B و K نیز از دیگر کارکردهای روده بزرگ میباشد.

بوی مدفوع:فعالیت باکتریهای روده ای عامل بوی بد مدفوع میباشند. باکتریها با تولید ترکیبات حاوی سولفور نظیر تیولها (، ایندول ( ، اسکاتول(، مرکاپتان( و همچنین گاز غیر ارگانیک سولفید هیدروژن (  باعث بوی بد مدفوع میشوند.

نکته:مصرف ادویه جات نیز میتواند به بروی بوی مدفوع تاثیر گذار باشد.

نکته: مصرف گوشت که غنی از سولفید ها میباشد، بوی مدفوع را نامطبوع تر میکند.(به همین خاطر است که مدفوع گوشتخواران از گیاهخواران بدبو تراست)

نکته:مصرف سبزیجات چلیپایی نظیر کلم و بروکلی نیز به علت وجود ترکیبات سولفور دار بوی مدفوع را نامطبوع تر میسازند.

نکته:رشد و تکثیر بیش از حد باکتریهای روده بزرگ نیز موجب بدبو تر شدن مدفوع میشود.

رنگ مدفوع: از ترکیب بیلی روبین حاصل از تجزیه گلبولهای قرمز خون و صفرا (سبز رنگ است) ایجاد میشود. بیلی روبین پس از طی واکنشهای پیچیده ای به اوروبیلی نوژن و سپس به استرکوبیلین ( که رنگ قهوه ای به مدفوع میدهد تبدیل میشود.

نکته:رنگهای غذایی مصنوعی و یا طبیعی در رنگ مدفوع تاثیر گذار هستند.

نکته:غذاهای واجد رنگدانه های تیره مانند زغال اخته و چغندر باعث تغییر رنگ مدفوع میشوند.

نکته:رنگ مدفوع نوزادان به خاطر حضور صفرای تنها ،زرد و یا سبز است.

نکته:مصرف برخی داروها نیز در رنگ مدفوع تاثیر گذار میباشند.

علل تغییر رنگ و بافت مدفوع:

-مدفوع سبز:

1-عبور سریع مدفوع از روده ها.

2-مصرف زیاد سبزیجات سبز رنگ و یا غذاهای حاوی  رنگ مصنوعی سبز.

3-خوراندن غذا برای نخستین بار به نوزادان.

- مدفوع زرد:

1-اسهال زرد رنگ میتواند نشانه عفونت انگلی و یا سالمونلا باشد.

2-افزایش سطح  بیلی روبین خون در نشانگان گیلبرت(که با زردی شدید همراه است.

- مدفوع سیاه و قیر مانند: خونریزی در مری، معده و یا روده کوچک -کم خونی فقر آهن، سرطان روده بزرگ، زخم معده، سیروز کبدی، انگل روده ای، مصرف قرصهای آهن.

- مدفوع قرمز: خونریزی شدید از روده ها و یا اسهال شدید.

- مدفوع سفید و یا رنگ پریده:

1-فقدان صفرا و مشکلات کبدی (مانند انسداد مجاری صفرا و یا هپاتیت B(مدفوع رنگ پریده و یا خاکستری)

2-بلع سولفات باریوم بمنظور انجام رادیوگرافی مجاری گوارش.

- مدفوع شناور(روی آب): محتوای فیبر و یا چربی زیاد در مدفوع. نشانه سوء جذب است.همچنین احتباس زیاد گاز روده ای در مدفوع باعث شناور شدن آن روی آب میگردد.

نکته:علت سوزش حین دفع مدفوع مصرف ادویه جات تند میباشد.

محتوای چربی مدفوع:

مدفوع از یک درصد چربی تشکیل یافته است.وقتی این میزان به 7 درصد افزایش می یابد،( نامیده میشود.در این حالت مدفوع شل، حجیم، روغنی، بدبو، چسبناک، خاکستری و یا رنگ پریده، روی آب شناورگردیده و به کاسه توالت می چسبد. علت آن اشکال در سیستم گوارش در شکستن و جذب چربی ها میباشد. اشکال در پانکراس (لوزالمعده) که آنزیم شکستن چربی را ترشح میکند و یا روده باریک که وظیفه جذب چربی ها را بعهده دارد، میتوانند عامل آن باشد.


مکونیوم( چیست؟

ماده ای چسبناک و به رنگ سیاه بوده که نخستین مدفوع نوزاد پس از تولد میباشد. مکونویم متشکل از موادی است که جنین حین سپری کردن در رحم بلعیده است. این مواد شامل: سلولهای اپی تلیال روده، موکوس، مایع آمنیوتیک، صفرا، کرک جنینی(لانوگو) (موی نازک، بی رنگ و فاقد مغز میانی که کرک مانند بوده و تمام بدن جنین را در رحم میپوشاند) و آب میباشد.

نکته: حرکات دودی روده بزرگ باعث راندن مدفوع به سمت مقعد میشود. حرکات روده ای در افراد مسن کند میشود از اینرو بیشتر مستعد ابتلا به یبوست میشوند.

نکته: ریفلکس معدی-روده بزرگ نیز در افراد مسن ناکارا تر میشود. این ریفلکس پس از مصرف غذا و افزایش حجم معده روی میدهد که حرکات روده ای را افزایش داده، و نیاز به اجابت مزاج را پدید می آورد.

یبوست( حالتی در سیستم گوارش است که اجابت مزاج در فرد دردناک و دشوار میگردد. معمولا دفع کمتر از 3 نوبت در هفته یبوست نامیده می گردد.زور زدن هنگام دفع مدفوع و یبوست مزمن میتواند به بواسیر یا هموروئید() ، شقاق و یا فیشر(، انسداد روده ای() ، بی اختیاری مدفوع ( فشردگی و تراکم مدفوع()  و یا به شکم درد و ورم شکم بیانجامد. یبوست به تعداد دفعات اجابت مزاج مربوط نبوده، بلکه بیشتر به عادات رژیمی، فعالیت جسمی، دریافت مایعات و دیگر عوامل بستگی دارد.

علایم یبوست:

1-اجابت مزاج دشوار و دردناک.

2-مدفوع سفت و حجیم.

3-درد و ورم شکم.

4-نفخ.

5-حس دفع ناقص.

علل ایجاد یبوست:

1-سفت شدن مدفوع:

-مصرف ناکافی فیبرهای رژیمی.

- کم آبی بدن (عدم مصرف کافی مایعات)

- مصرف برخی داروهایی که حاوی آهن، کلسیم و آلومینیوم هستند. از قبیل: ضد اسیدها، ضد تشنج ها، آرام بخشها، مکملهای آهن، ادرار آورها.

2- کاهش و یا فقدان حرکات روده ای که به حرکات دودی ( معروف میباشد:

- کم کاری غده تیروئید.

- فقر پتاسیم.

- آسیب به اسفنکتر مقعد.

- مصرف برخی داروها (مواد مخدر، کدئین، مورفین و ضد افسردگی ها)

- بی تحرکی.

- عدم مصرف کافی فیبرهای رژیمی.

- عدم مصرف غذا در فواصل زمانی منظم در طی روز.

- مصرف زیاد غذاهای پروتئینی.

- مسمومیت با سرب و سایر فلزات سمی (آرسنیک، جیوه).

- بیماریهای شدید.

3-به تاخیر انداختن دفع مدفوع (باقی ماندن زیاد مدفوع در روده بزرگ باعث از دست رفتن بیشتر آب مدفوع و سفت شدن آن میشود)

4-تنگی قسمتی از روده که ایجاد انسداد کرده و اجازه عبور مدفوع را نمیدهد. مانند:تومورها،استنوز روده و دیورتیکول(diverticula) (بیرون ‌زد گی‌های‌ کوچک و‌ کیسه‌ مانند در دیواره‌ روده‌ بزرگ)

5-یبوست روان تنی: که ریشه در اضطراب و عدم آشنایی با محیط دارد. استرس و اضطراب مزمن،بی میلی به دفع مدفوع و عادات غذایی نامطلوب عامل آن است.

6- سوء مصرف ملین ها و مسهل ها(به علت ایجاد وابستگی به آنها)

7-مصرف زیاد چربی، قند و شکر(شیرینی جات و خامه)

8-حاملگی(به علت تغییرات هورمونی و فشار رحم به روی روده)

9-استرس و اضطراب.

10-ضعیف بودن عضلات کف لگن.

11-از دست رفتن الکترولیتهای بدن از طریق ادرار، اسهال و یا استفراغ.

12-کهولت سن.

13-سفر کردن(به علت تغییر رژیم و فعالیت های روزمره)

14-نشانگان روده تحریک پذیر: اسپاسم (گرفتگی) روده بزرگ باعث انقباض ممتد آن میشود، بنابراین حرکت مدفوع متوقف میشود.

15-برخی بیماریها: سکته، لوپوس، پارکینسون، آسیب به نخاع، دیابت، بیماریهای نورولوژیک و عضلانی، و ام اس(MS).

16-عادات اجابت مزاج غلط (در کودکان)

اقدامات تشخیصی:

1- عکسبرداری با  اشعه ایکس با تنقیه باریوم(

2- سیگموئیدوسکوپی(SIGMOIDOSCOPY) و کولونوسکوپی(COLONSCOPY): آندوسکوپی روده بزرگ میباشند که بوسیله یک لوله قابل انعطاف و دوربین دار روده بزرگ معاینه میگردد.

3-آنالیز مدفوع برای شناسایی خون در آن.

4- بررسی تاریخچه بیمار ازنظر رژیم غذایی، داروهای مصرفی و فعالیت بدنی.

5-بررسی قدرت انقباض اسفنکتر مقعد( در این روش یک لوله باریک و قابل انعطاف وارد راست روده گردیده سپس با باد کردن یک بادکنک در سر آن عملکرد عضلانی راست روده و مقعد بررسی میشود.

چه وقت بایستی به پزشک مراجعه کرد؟

1-تغییر در الگوی اجابت مزاج.

2-مشاهده خون در مدفوع.

3-درد شدید در شکم همراه با یبوست.

4-درد در ناحیه مقعد.

5-کاهش وزن بی علت.

6-یبوستی که به رغم اقدامات درمانی بیش از 7 روز ادامه می یابد.

7-یبوست و اسهالی که بطور متناوب تکرار میشوند.

8-یبوست در پی مصرف داروهای جدید.

درمان یبوست:

1-برطرف کردن علت ایجاد کننده آن.

2-اصلاح رژیم غذایی.

3-فعالیت جسمی و ورزش.

4-استفاده از مسهل ها.

5-در موارد شدید استفاده از تنقیه ها و عمل جراحی.

پیشگیری از یبوست:

1-حداقل روزی 3 وعده غذا (با فواصل زمانی 4 ساعت) مصرف کنید.

2-روزانه حداقل یک لیتر آب بنوشید.

3-از مصرف الکل و مواد غذایی حاوی کافئین اجتناب ورزید.

4-به اندازه کافی از فیبرهای رژیمی در برنامه غذایی خود بگنجانید (سبزیجات، میوه و غلات سبوس دار)

5-بطور منظم فعالیت بدنی داشته و ورزش کنید.

6-اجابت مزاج را به تاخیر نیاندازید.

7-در مصرف مسهل ها زیاده روی نکنید.

8-پس از صرف صبحانه بمنظور اجابت مزاج  10 دقیقه در توالت بمانید.

9-استرس خود را کاهش دهید.

آشنایی با مسهل ها:

1-عوامل حجیم کننده(با جذب آب در روده مدفوع را نرم میکنند. ایمن ترین نوع مسهل ها محسوب میشوند. باید همراه با آب مصرف شوند وگرنه ایجاد انسداد میکنند. فیبرهای رژیمی را نیز شامل میشوند. مدفوع را حجیم تر کرده و باعث میشوند مدفوع آب بیشتری را در خود نگه دارد. همچنین با تولید یک ژل ملین عبور مدفوع را در قولون تسهیل میکنند. مانند: سبوس پسیلیوم( یا همان دانه ها ی اسفرزه، متیل سلولز( و پلی کربوفیل(

2-محرک ها( باعث انقباضات ریتمیک روده میشوند (تحریک حرکات دودی)، اما باعث نرم شدن مدفوع نمیشوند. خطرناک ترین مسهل ها میباشند، چراکه ایجاد وابستگی کرده و به روده ها آسیب میرسانند. نظیر روغن کرچک، آلوئه ورا، قرص و شیاف بیزاکودیل(

3-نرم کننده ه ا(باعث نفوذ آب و چربی به مدفوع میشوند.مدفوع را مرطوب کرده و از خشک شدن آن جلوگیری میکنند.معمولا پس از زایمان و اعمال جراحی تجویز میگردند.مصرف بی رویه آنها باعث خارج شدن توازن الکترولیتهای بدن میشود. این دسته از مسهل ها به سرعت ایجاد تحمل کرده، بنابراین مصرف طولانی مدت، اثر بخشی آنها را به شدت کاهش میدهد.مانند(

4-روان کننده ها(مدفوع را چرب و لیز میکنند. روغنهای معدنی رایج ترین آنها میباشد.

5-اسموتیک ها(حاوی نمکها و کربوهیدراتهایی میباشند که باعث ماندگاری آب در روده بزرگ و افزایش حرکات دودی میشوند. اما مصرف بی رویه آنها نیز توازن الکترولیتها را بر هم میزند.این دسته از مسهل ها خود به دو نوع نمکی و(تقسیم بندی میشوند. مسهل های نمکی نظیر: هیدروکسید منیزیوم، سولفات منیزیوم، فسفات سدیم، سیترات منیزیوم، سدیم بی فسفات. مسهل های هایپراسموتیک نظیر: شیاف گلیسیرین، لاکتولاز( و سوربیتول( .

نکته:مصرف طولانی مدت روغنهای معدنی از جذب ویتامین‌های محلول در چربی از روده (نظیر ویتامین A,D,E,K­) جلوگیری می‌کند.

نکته: مسهل ها به اشکال خوراکی (پودر، شربت، قرص و کپسول) و یا شیاف موجود میباشند.

نکته:روغن زیتون و روغن بادام نیز ملین های ملایم میباشند.

عوارض یبوست:

1-تراکم مدفوع(توده  حجیم و سفت شده مدفوع است که با حرکات روده ای قابل دفع نیست. بنابراین برای خارج کردن آن نیاز به مسهل های قوی و یا دخالت پزشک میباشد.

2-بواسیر و یا هموروئید(ورم و التهاب وریدهای راست روده( و یا مقعد( میباشد. کانال مقعدی با شبکه‏ای از وریدهای کوچک که درست زیر پوست هستند پوشیده می‏شود.






انواع هموروئید:

- هموروئید خارجی: خارج از مقعد بوده بنابراین قابل رویت بوده و احساس میشوند. معمولا دردناک، متورم و خارش دار هستند (در پی ایجاد لخته خون در آنها).

- هموروئید داخلی: در داخل راست روده و کانال مقعدی میباشند و از آنجایی که این مکان فاقد گیرنده های درد است، هموروئید داخلی دردناک نبوده و معمولا بیمار از وجود آن اطلاع ندارید. عدم درمان بواسیر داخلی میتواند به گسترش آن منجر گردد. هموروئید داخلی وقتی از مقعد بیرون میزند( هموروئید پرولاپس یافته (افتادگی پیدا کردن هموروئید) نامیده شده و یا وقتی که عضله اسفنکتر با انقباض خود هموروئید پرولاپس یافته را گیر میاندازد، ایجاد هموروئید ( میکند، که درآن جریان خون ورید قطع میگردد. هموروئید داخلی خفیف به داخل مقعد محدود میشود، هموروئید داخلی متوسط را میتوان با دست به داخل مقعد برگرداند، اما هموروئید دچار افتادگی را نمیتوان با دست به داخل برگرداند. هموروئید داخلی میتواند خونریزی کند.

علایم هموروئید:

درد-سوزش-خارش-تحریک مقعدی-خونریزی از مقعد-ترشح موکوس از مقعد.

علل بواسیر:

1-زمینه ژنتیکی (ضعیف بودن دیواره وریدهای راست روده و مقعد).

2-زور زدن هنگام اجابت مزاج.

3-یبوست.

4-فشار زیاد به وریدهای مقعدی به علت تونوس عضلانی ضعیف (اطراف لگن) و یا وضعیت بدنی نامناسب(مثل نشستن و یا ایستادن های طولانی مدت)

5-چاقی، سبک زندگی بی تحرک، اسهال مزمن، حاملگی، به تاخیر انداختن اجابت مزاج، مصرف نکردن فیبر رژیمی، مصرف ادرار آورها (نظیر نوشابه گای گازدار و قهوه که سبب سفت شدن مدفوع میگردند)، مصرف زیاد الکل، مصرف زیاد پنیر و شیر، فقر ویتامین K ، به تن کردن لباسهای زیر تنگ، بلند کردن اجسام سنگین، سرفه های مزمن در بروز بواسیر تاثیر گذار میباشند.

پیشگیری از بواسیر:

مصرف زیاد مایعات-مصرف بیشتر فیبرهای رژیمی-افزایش فعالیت بدنی و ورزش کردن-بهبود وضعیت بدنی-زور نزدن هنگام اجابت مزاج-عدم مصرف زیاد مسهل ها-استفاده از توالتهای ایرانی بجای توالتهای فرنگی و همچنین پوشیدن لباسهای زیر راحت، گشاد و سبک.


شقاق و یا فیشر مقعدی(یک ترک و یا پارگی در ناحیه ابتدای مقعد است، که گاهی با خونریزی خفیف حین اجابت مزاج همراه است. کشیدگی بیش از حد غشاء مخاطی مقعد علت ایجاد آن است.





علل ایجاد شقاق:

1-زور زدن هنگام اجابت مزاج.

2-یبوست مزمن و یا شدید.

3-اسهال مزمن ویا شدید.

4-بیماری کرون(التهاب مزمن مجاری روده ای)

5-پس از وضع حمل در زنان.

6-رابطه جنسی از راه مقعد و یا داخل کردن اشیاء خارجی به داخل مقعد.

علایم شقاق:

1-درد حین اجابت مزاج و یا ساعت ها پس از آن.

2-یبوست.

3-مشاهده خون در مدفوع.

4-شکاف قابل رویت در مقعد.

5-سوزش، درد و خارش.

پیشگیری از شقاق:

درمان به موقع یبوست، مصرف کافی فیبرهای رژیمی، درمان سریع اسهال، عدم زور زدن حین اجابت مزاج، حفظ بهداشت مقعد (آن را خشک و پاکیزه نگه دارید)، عدم استفاده از کاغذ توالت معطر، چرب کردن مقعد با وازلین.

بی اختیاری مدفوع( به خروج عیر ارادی مدفوع در پی یبوست مزمن در کودکان اطلاق میشود. یبوست باعث باقی ماندن مدفوع در راست روده میشود.بنابراین راست روده (رکتوم) بتدریج متورم و متسع میشود. این تجمع مدفوع و اتساع راست روده باعث از دست رفتن حس در راست روده  میشود. در نهایت مدفوع نرمتر و شل از کنار توده مدفوع متراکم نشت کرده و از آنجایی که رکتوم فاقد حس میباشد، مدفوع نرم به شکل اسهال از مقعد کودک بی اختیار خارج میشود.




عواقب روانی بی اختیاری مدفوع:

1-کاهش عزت نفس کودک.

2-انفصال رابطه میان والدین و کودک.

3-ترس از تنبیه شدن در کودکان.

4-خشم والدین (والدین تصور میکنند کودک از روی عمد و یا ارادی این کار را میکند)

5-بروز مشکلات رفتاری و عاطفی در کودک.

علل ایجاد آن:

یبوست، رژیم غذایی غلط، عادات اجابت مزاج غلط، عوامل ژنتیکی، بیولوژیکی و روانی

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۸:٠٤ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱/٢۳

 

یبوست در اغلب کودکان بر اثر خوردن غذاهای چرب و دارای فیبر کم بوجود می آید. این مشکل ممکن است شامل نوشیدن زیاد لبنیات و در کنار آن نخوردن میوه جات و سبزیجات به وجود آید.

بعضی تغییرات در رژیم غذایی کودک که احتمال یبوست را کم می کند، عبارت است از:


1. به جای دادن شیر پرچرب از شیر کم چرب یا شیر سویا استفاده کنید. ( این تغییر در کودکانی که حداقل 2 سال دارند، قابل اجراست)

2. مقدار شیر مصرفی کودک را تا میزان 5/1 تا 2 لیوان کم کنید.

3. از دادن غذاهایی که موجب اسهال می شوند، جدا خودداری کنید، بعضی از این غذاها عبارتند از:

موز

هویج پخته

غذاهای چرب مانند: سیب زمینی سرخ شده و غذاهای آماده

برنج سفید

بیشتر محصولات لبنی مانند: پنیر، ماست، بستنی و شیر.

اگر لبنیات را به خاطر یبوست محدود کردید، منابع دیگر کلسیم را به کودک بدهید، از قبیل: آب پرتقال، جعفری، سویا، دانه ها، کلم و غیره.

4. غذاهای فیبری و سبوس دار را در غذاهای کودک بگنجانید.

5. مایعات زیادی به کودک بدهید؛ مثل آب، آب سیب، آب گلابی و غیره.

 

 

 

 

 

 


جلوگیری از یبوست

اغلب غذاها و مایعات کمک به بهبود یبوست می کنند، این غذاها شامل:

میوه های تازه که با پوست خورده می شود، مانند: سیب، انگور، هلو و غیره.

میوه های تازه که دارای آب زیادی می باشند، از قبیل: هندوانه، طالبی

سبزیجات نپخته

بنشن ها

کشمش

آلو و انجیر

غذاهای تهیه شده از دانه ها نظیر: نان گندم و غیره.

سبوس غلات

ویفرهای که درونش فیبر وجود دارد

سوپ سبزیجات

پاپ کورن

پرتقال

سیب زمینی پخته شده همراه با پوست



درمان یبوست

یبوست در کودکان موجب ناراحتی خود کودک و صد البته ناراحتی والدین می شود. خوشبختانه درمان های زیر برای مشکل یبوست به درد می خورد، ولی بهتر است پزشک کودک را از این مسئله با خبر کنید.

مواد غذایی که در هر محصول موجود است را بخوانید و آن را که دارای فیبر بیشتری است، انتخاب کرده و برای کودک بخرید.

اگر تغییر در رژیم غذایی، مشکل را برطرف نکرد، از داروهای مسهل زیر نظر پزشک استفاده کنید.

یک برنامه منظم برای اجابت مزاج بگذارید، برای مثال بعد از وعده غذایی. اما کودک را مجبور نکنید، بلکه او را تشویق به رفتن به دستشویی کنید، زیرا اگر اجبار در کار باشد، کودک عکس آن را انجام می دهد.

ورزش کردن منظم، باعث جلوگیری از یبوست می گردد.

اگر داروی خاصی مصرف می کند، به پزشک مراجعه کرده و نام آن دارو را بگویید، زیرا تاثیر بعضی از داروها موجب یبوست می شود.

مدفوع کردن به صورت غیر عمدی، می تواند نشان دهنده یبوست باشد.

این نکته را از یاد نبرید که اگر یبوست برای مدت طولانی باقی ماند و با رژیم غذایی برطرف نشد، باید حتما به پزشک مراجعه کنید.



مقدار فیبر لازم برای کودک

به طور معمول کودکان 2 ساله باید حداقل 5 گرم فیبر در روز دریافت کنند. برای کودکان بزرگ تر سن کودک + 5 گرم فیبر باید محاسبه شود، برای مثال کودکی که 10 سال دارد، باید حداقل 15 گرم فیبر روزانه دریافت کند.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۸:٠۱ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱/٢۳

 

یبوست در کودکان

 یبوست در کودکان

شیر خوران ممکن است به طور طبیعی هر 2 تا 3 روز بدون هیچ مشکلی دفع مدفوع نرم داشته باشند که در این صورت یبوست تلقی نمی شود . اما به طور کلی هر گاه مدفوع سفت و خشک باشد و دفع آن برای کودک همراه با درد و زور زدن باشد و فواصل دفع بیش از 2 روز یا بیشتر باشد ، می توان گفت که کودک یبوست دارد . بنابراین کاهش نوبت دفع به تنهایی بیانگر یبوسیت نیست . بنابراین در هفته اول زندگی معمولا نوزادان تا 4 بار در روز ممکن است دفع داشته باشد اما با بزرگ تر شدن بتدریج کاهش می یابد و در 2 سالگی به 2 بار در روز می رسد .

 علت یبوست در کودکان

بیشتر کودکان که دچار یبوست می شوند ، مشکل زمینه ای خاصی ندارند و به اصطلاح پزشکان یبوست آنها علت عملکردی دارد و به علت بیماری بخصوص یا مشکلات اعضای گوارشی نیست . اما در موارد کمی هم یبوست کودکان بخصوص اگر از زمان نوزادی شروع شده باشد ، می توان به علت بیماری های خاص گوارشی و روده ای باشد که در این صورت نیاز به برسی های بیشتر بالینی و آزمایشگاهی توسط پزشک هست .

 علایم بیماری

بزرگ شدن و اتساع شکم ، عدم دفع گاز ، وجود خون در مدفوع ، تغییر قطر مدفوع ، اختلال در وزن گیری و تاخیر رشد و ... علامت هایی هستند که در صورت وجود آنها باید کودک را حتما نزد پزشک برد تا علت یبوست بررسی شود . در واقع یبوست اگر در بسیاری موارد علت عضوی ندارد ، اما می توان نشانه یک بیماری باشد . بیماری های نخاع ، بیماری های گوارشی ، کم کاری تروئید و غیره می توان با علامت یبوست خود را نشان دهند .

 عوارض یبوست

یبوست در اغلب موارد علت های ساده ای دارد و با آن که به راحتی می توان برطرف شود ، روبه مزمن شدن می رود و می توان سبب ایجاد عوارضی می شود . یکی از مهم ترین عوارضی ناشی از یبوست ، بزرگ شدن قطر روده هاست که سبب احتباس بیشتر مدفوع و کاهش حرکت دفعی روده ها می شود . حتی گاهی در موارد نادر سبب سوراخ شدن روده می شود . یکی دیگر از عوارض شایع یبوست مزمن ، بی اختیاری دفع مدفوع است که با آلوده شدن لباس زیر سبب جلب توجه والدین شود . از عوارض دیگر یبوست بخصوص در دختر بچه ها ، عفونت های مکرر دستگاه ادراری است که با درمان یبوست بهبود می یابد . افزایش فاصله دفع ، اغلب منجر به بی اشتهایی استفراغ و  نفخ معده زیاد نیز می شود که در کودکان با سنین کمتر بی قراری و تحریک پذری و کم شدن اشتها را به دنبال دارد . 

 غذاهای مفید برای یبوست

محققان طب کودکان معتقدند یبوست در شیرمادرخوران نسبت به شیر خشک خوران کمتر اتفاق می افتد ، اگر چه به علت جذب کامل شیر مادر در دفعات دفع در شیر مادرخوران کمتر است . ادامه تغذیه انحصاری شیرخوار با شیر مادر و مراجعه به پزشک در این مورد ضروری است ، زیرا یبوست مزمن در این سنین نیاز به بررسی ها و مداخله های پزشک دارد . با گذشتن سن کودک از مرز 6 ماهگی و آغاز تغذیه کمکی میزان ابتلا به یبوست نیز بیشتر می شود . در موارد زیادی عدم تحمل پروتئین شیر گاو می توان سبب بروز یبوست شود که در این موارد نیز لازم است مادران به صورت حاد در فاصله زمانی کوتاهی شیر گاو را به میزان زیاد وارد رژیم غذایی کودک خود نکنند و از روزانه حدود چند سی سی شروع کنند . مصرف کافی آب و مایعات و سبزیجات پرفیبر و ملین مانند انجیر ، آلو ،  زردالو و سایر میوه ها و سبزی های تازه سبب نرم شدن مدفوع می شود . علاوه بر آن سبوس موجود در نان های سبوس دار و غلات نیز یک منبع خوب برای تامین فیبر غذایی است .

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٧:٥٩ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱/٢۳

 

یبوست مشکلی است که در همه سنین دیده می شود اما این مشکل در سالمندان بیشتر است ولی افزایش سن , علت یبوست نیست .
عوامل مختلفی باعث یبوست می شوند. بطور مثال بیماریها یا مصرف برخی داروها می توانند یبوست ایجاد کند اما در اغلب موارد , شیوه زندگی باعث یبوست می شود. بنابر این با تغییر عادت غذایی , فعالیت بدنی و مصرف داروهای مسهل می توان از بروز یبوست پیشگیری کرد.
پزشکان معتقدند استفاده کم از مواد غذایی فیبردار باعث یبوست می شود. میوه ها و سبزیها , غلات سبوس دار و حبوبات , دارای فیبر هستند به همین دلیل هنگامی که مشکلات دندانی وجود دارد و جویدن غذا سخت می شود استفاده کمتر از میوه و سبزی باعث یبوست می شود. بنابر این توصیه می شود در چنین مواردی از سبزی های خرد شده یا میوه های پخته و رنده شده استفاده شود. این شیوه , ارزانترین و راحت ترین راه درمان یبوست است .
گلابی , آلو , توت , انگور , گوجه فرنگی , کاهو , بیشتر از میوه های دیگر دارای فیبر هستند. همچنین نان جو یا نان کامل گندم که دارای سبوس باشند نیز یبوست را کاهش می دهد.
سالمندان کمتر احساس تشنگی می کنند بنابر این تنها زمانی که تشنه هستند آب و مایعات می نوشند که این مقدار کافی نیست . مصرف کم مایعات نیز موجب یبوست می شود بنابر این توصیه می شود روزانه دست کم شش تا هشت لیوان مایعات بویژه آب نوشیده شود.
افرادی که فعالیت بدنی کمی دارند و یا زیاد می نشینند نیز اغلب دچار یبوست می شوند. بنابر این باید به طور منظم ورزش در دستور کار قرار گیرد.
همچنین مصرف مداوم داروهای مسهل نیز باعث اختلال در کار طبیعی روده و در نتیجه یبوست می شود. بنابر این از مصرف خودسرانه داروهای مسهل خودداری و تنها با تجویز پزشک , مصرف شود.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٧:٥٢ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱/٢۳

 

دلیل بروز یبوست در زمان حاملگی چیست؟

یبوست مشکلی شایع در حاملگی است و حداقل نیمی از زنان حامله دچار آن می شوند. این مشکل ناشی از فشار رحم در حال بزرگ شدن بر روی رکتوم (راست روده - قسمت انتهایی روده بزرگ که به مقعد ختم می شود) و اثر هورمون های حاملگی که باعث کاهش انتقال غذا در دستگاه گوارش می شوند است. قرص آهن می توانند یبوست را بدتر کند.

برای برطرف کردن یبوست چکار باید کرد؟

در زیر روش هایی برای جلوگیری و کاهش یبوست آورده شده است:

  • هر روز غذاهای سرشار از فیبر نظیر غلات، نان سبوس دار، و میوه جات و سبزیجات تازه بخورید. به صبحانه خود دو قاشق غذاخوری سبوس گندم (که از داروخانه ها می توان تهیه کرد) اضافه کنید و پس از آن یک لیوان آب بخورید.
  • آب زیاد بنوشید (حداقل 6 تا 8 لیوان در روز). روزی یک لیوان آب میوه، بویژه آب آلو بخارا نیز می تواند کمک کننده باشد.
  • ورزش کنید. پیاده روی، شنا، دوچرخه ثابت، و یوگا همگی در کاهش یبوست کمک کننده بوده و در عین حال به سلامتی و تناسب اندام کمک می کنند.
  • به نیاز بدن خود توجه کنید. اگر نیاز به دستشویی رفتن دارید هیچگاه از رفتن به دستشویی خودداری نکنید.
  • با راهنمایی پزشک از قرص های حاوی فیبر که داروخانه ها بدون نسخه هم می فروشند استفاده کنید.

آیا یبوست می تواند تبدیل به مشکلی جدی شود؟

سفت شدن مدفوع و زور زدن می تواند سبب ایجاد یا بدتر شدن هموروئید (بواسیر - تورم ورید های ناحیه راست روده) شود. هر چند هموروئید بندرت سبب ایجاد مشکلی جدی می شود و در بیشتر موارد بعد از زایمان برطرف می شود ولی می تواند بسیار دردناک باشد. در صورتیکه یبوست شدید همراه با درد شکمی داشتید سریعاً به پزشک مراجعه کنید

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٦:٥۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱/٢۳

 

یبوست

- چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟
- از عدم دفع مدفوع احساس ناراحتی می‌کنید.
- عادت اجابت مزاج ناگهان تغییر کرده است.
دچار درد شکم یا استفراغ شد‌ه‌اید.
- یبوست نشانهٔ چیست؟
- از عدم دفع مدفوع احساس ناراحتی می‌کنید.
- عادت اجابت مزاج ناگهانی تغییر کرده است.
- دچار درد شکم یا استفراغ شده‌اید.
- یبوست نشانهٔ چیست؟
همهٔ کارهای هفتگی را به‌طور عادی انجام می‌دهید و مشکلی ندارید، اما اگر برنامهٔ اجابت مزاج هم هفتگی شود و احساس بادکردگی و ناراحتی کنید، احتمالاً دچار یبوست شده‌اید.
به طور کلی، احساس ناراحتی احتمالاً بهترین مشخص کنندهٔ یبوست است. اما تغییر عادت اجابت مزاج از روزانه به یک‌بار در هفته علامت کاملاً واضحی برای آن است. نشانه‌های دیگر آن عبارتند از: زورپیچ، مدفوع کم و سفت، و بواسیر.
بسیاری چیزهای عادی می‌توانند مقدار طبیعی مدفوع را کاهش دهند؛ از جمله، برخی داروها، کمبود فیبر غذائی یا آب، کم‌حرکتی و آهن زیاد. اما بسیاری گرفتاری‌های گوارشی نیز یبوست ایجاد می‌کنند. شدت یبوست در این اختلالات از نشانگان قولون تحریک‌پذیر تا حالات شدیدی مثل سرطان قولون (کولیت)، بیماری کرون، التهاب دیورتیکول، و کاهش گردش خود در قولون تغییر می‌کند. در بعضی بیماری‌های گوارشی فرد تا دو هفته از دفع مدفوع محروم می‌شود. چون قولون قادر به انقباض درست نیست.
سعی نکنید یبوستتان را به پیری مربوط کنید. به گفتهٔ پزشکان، با کمی مراقبت از دستگاه گوارش همیشه اجابت مزاج طبیعی خواهید داشت. دلیلی برای درست کار نکردن شکم در دوران پیری وجود ندارد.

- درمان یبوست
اگر شکم درد ندارید، احتمالاً خودتان می‌توانید یبوست را برطرف کنید.
غذاهای فیبردار بخورید. فیبر که یک تودهٔ غذائی غیر قابل هضم در غلات سبوس نگرفته، میوه‌ها، و سبزیجات است. لااقل دو کار مهم برای جلوگیری از یبوست انجام می‌دهد. فیبر به‌جای تبدیل فوری به مایع در طی گوارش، به‌صورت توده‌ای اسفنجی در می‌آید و با جذب مایع در روده و قولون مدفوع را نرم می‌کند.
اما کار فیبر به‌همین ختم نمی‌شود: ورود فیبر به رودهٔ بزرگ چراغ سبزی برای انقباض آن است. و چون قولون آخرین قسمت دستگاه گوارش است، خیلی زود احساس اجابت مزاج می‌کنید.
فرآوردهٔ فیبردار بخورید. اگر قادر به خوردن میوه و سبزی نیستید، می‌توانید از فرآورده‌های فیبردار مثل متاموسیل یا سیتروسل استفاده کنید. ولی مواظب باشید: اگر به اندازهٔ کافی مایعات همراه آن نخورید، یبوست شدیدتر می‌شود. پس دستور استفاده از آنها را با دقت رعایت کنید.
مایعات بخورید. برای جلوگیری از یبوست، بیشتر پزشکان خوردن بیش شش تا ده لیوان آب یا آب‌میوه را در هر روز تجویز می‌کنند.
مسهل نخورید. اگر برای اجابت مزاج هر هفته مسهل محرک می‌خورید، باید بسیار مواظب باشید، چون شواهد نشان داده است که این کار قولون را آسیب می‌رساند. خوردن مداوم مسهل، مثلاً اگر یک سال هر روز خورده شود، بدتری کاری است که می‌‌توان برای رودهٔ بزرگ انجام داد.
ورزش کنید. ورزش با تحریکات حرکات رودهٔ بزرگ از یبوست جلوگیری می‌کند.
آهن به اندازه بخورید. گرچه آهن مادهٔ کانی مهمی، مخصوصاً برای زنان، است. اما زیادی آن در بدن باعث یبوست می‌شود. خوردن آهن باید حتماً زیر نظر پزشک باشد. می‌توانید به‌جای قرص آهن از قرص‌های مولتی ویتامین همراه با کانی‌ها استفاده کنید.
داروهایتان را کنترل کنید. برخی داروها با ممانعت از تشکیل مواد شیمیائی که مدفوع را در روده به‌جلو می‌رانند باعث یبوست می‌گردند. از جمله‌ داروهای پائین‌آورندهٔ فشار خون، داروهای اعصاب، و حتی برخی ضد حساسیت‌ها و مسکن‌ها. اگر به هر دلیلی داروی بدن نسخه استفاده می‌کنید. و دچار یبوست شده‌اید، مدتی آن را کنار بگذارید و ببینید که آیا یبوست برطرف می‌شود یا نه. به هر حال، قبل از خوردن هر دارو با پزشک خود مشورت کنید.
تنقیه کنید. یبوست مقاوم ممکن است نیاز به تنقیه داشته باشد. فرآورده‌ٔ مجاز حاوی مایعی وارد روده می‌کنند که باعث تحریک انقباض آن و دفع مدفوع می‌گردد. این کار به‌ندرت و فقط طبق دستور انجام دهید.
به پزشک مراجعه کنید. اگر با روش‌های گفته شده یبوست درمان نشد، پیش از خوردن هر دارو به پزشک مراجعه کنید تا او آزمایش سیگموئیدبینی و آزمایش‌های دیگر را انجام دهد و علت یبوست را بیابد.
 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٦:٥٧ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱/٢۳

 

عوامل موثر در ایجاد یبوست :

 

1. عادات غذایی

 

2. فعالیت بدنی

 

3. زمان اجابت مزاج

 

4. مصرف داروهای مسهل

 

5 - جمله مصرف داروها و شیوه زندگی

 

عادات غذایی

 

مصرف کم مواد غذایی دارای فیبر باعث یبوست می شود .

 

ارزانترین و راحت ترین راه درمان یبوست ، مصرف زیاد مواد غذایی حاوی فیبر مانند نان جو یا نان کامل گندم که دارای سبوس است و میوه هایی نظیر آلو ، توت ، انگور ، گوجه فرنگی ، کاهو و انواع سبزیجات می باشد .

 

نوشیدن مایعات زیاد (حداقل 6 تا 8 لیوان ) در طول روز

 

نوشیدن یک لیوان آب در صبح بعد از بیدار شدن از خواب و یک لیوان شیر گرم کم چربی چند ساعت قبل از خواب در شب باعث جلوگیری از یبوست می شود .

 

 فعالیت بدنی

 

افرادی که در طول روز تحرک کمی دارند و زیاد می نشینند ، معمولا دچار یبوست می شوند .

 

ورزش منظم و حداقل نیم ساعت پیاده روی روزانه به برطرف شدن یبوست کمک می کند .

 

 

 

 زمان اجابت مزاج

 

نباید اجابت مزاج را به تاخیر انداخت .

 

بهتر است اجابت مزاج در زمان خاصی از روز انجام شود تا روده ها عادت کرده و در همان زمان معین کار کنند . بهتر است این زمان پس از خوردن غذا و ترجیحا بعد از خوردن صبحانه باشد .

 

 مصرف داروهای مسهل

 

مصرف مداوم داروهای مسهل باعث می شود بعد از مدتی روده دچار تنبلی شده و یبوست ایجاد شود .

 

باید از مصرف خودسرانه داروهای مسهل خودداری کرد 

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٦:٥٥ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱/٢۳

 

مصرف سه قاشق مرباخوری پودر سبوس گندم در یک لیوان شیرکم چرب یا یک لیوان آب میوه قبل از صبحانه، برای مدت یک ماه فرد را علیه یبوست بیمه می‌کند.
دانشمندان در تحقیقات انجام شده به این نتیجه رسیده اند که پودر سبوس گندم مهمترین و قویترین فیبر مکانیکی است.
پودر سبوس گندم به دلیل اینکه دافع قاطع یبوست است به طلای گیاهی معروف شده و کوچکترین عارضه جانبی نیز ندارد.
این تحقیق برای نخستین بار در ایران توسط یک تیم در دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه انجام شده و در خارج از کشور هم به این گستردگی روی مصرف پودر سبوس گندم تحقیق صورت نگرفته است.
“یبوست” مادر بیماری‌ها محسوب می‌شود که به گفته پزشکان یبوست حاد یا مزمن با عوارض گوناگون ناشی از متابولیسم ناقص از قبیل دیابت تیپ دو، چاقی‌مرضی، چربی خون بالا، تری گلیسرید، کلسترول بالا، ( لیپو پروتیین‌های بدخیم)، اسید اوریک بالا، پوکی استخوان، کم حجم شدن مغز استخوان، پوسیدگی دندان و حتی لاغری مفرط را بدنبال دارد.
با خوردن پودر سبوس گندم فشار خون،اسید اوریک، کلسترول و تری گلیسرید کاهش می‌بابد و از ناراحی‌های عصبی جلوگیری می‌شود.
کسانی که قصد کاهش وزن سالم را دارند می‌توانند با مصرف پودر سبوس گندم در برنامه غذایی به هدف خود برسند.
یکی دیگر از فواید مهم مصرف پور سبوس گندم از بین بردن سردل سنگین است و نفخ و گاز و فشاری که در روده و معده ایجاد می‌شود از بین می‌رود و برای قطعی شدن از بین رفتن گاز و باد معده باید تربچه قرمز را همراه با پودر سبوس گندم مصرف کرد.
مصرف پودر سبوس گندم درمانگر پولیب‌هایی می‌شود که در کولن یا روده فراخ ایجاد می‌شود و از آن مهمتر ورم معده و ورم روده را درمان می‌کند.
مصرف مداوم پودر سبوس گندم باعث می‌شود فرد علیه یبوست در دوران‌های بعدی زندگی به خصوص در دوران‌های بزرگسالی ایمنی نسبی پیدا کند.
آمار دقیقی از مبتلایان به یبوست مزمن در کشور دردسترس نیست اما در مدت ‪ ۱۰سالی که من با بیماران مختلف سروکار داشته‌ام از هر ‪ ۱۰نفر مراجعه‌کننده هفت نفر به یبوست مزمن مبتلا بودند.
این بیماری شامل تعویق در تخلیه مدفوع می‌شود و به طور طبیعی ناهار روز شنبه باید یکشنبه غروب یا حداکثر دوشنبه صبح دفع شود. 
اثرات فیبر غذایی و تاثیر آن بر متابولیسم (سوخت وسازبدن) و سلامت فرد مورد بررسی قرار گرفت.
در این تحقیق اثر دو نوع فیبر غذایی کم مصرف (پودر سبوس گندم) و پر مصرف (سبزیجات تازه) بر یبوست و کیفیت فیزیکی و شیمیایی مدفوع مورد بررسی قرار گرفت.
فیبرهای غذایی به دودسته مکانیکی و ژله‌ای (اسفنجی) تقسیم بندی شده اند و فیبرهای مکانیکی از طریق یک مکانیسم عصبی شیمیایی باعث بهبود رنگ و بو در مدفوع شده، حجم آن را زمان دفع افزایش داده و بافت مدفوع را آبدار و پوک می‌نماید تا در زمان دفع فشار ایجاد نشود.
یکبار دفع صبح و یکبار دفع غروب حالت نرمال دفع در انسان سالم محسوب می‌شود.
فیبرهای مکانیکی غذایی علاوه بر بهبود خصوصیات مذکور، نظم در دفع، تخلیه روده فراخ و جلوگیری از اثرات فعل و انفعالات سوء میکروبی در روده فراخ بر روی مواد دفعی را بدنبال دارد.
اثرات بهبودی و نظم در دفع، بهبود سلامت کلی در فرد را در پی دارد و از جمله پوست بدن مخصوصا پوست چهره پاک و شاداب شده، فرد احساس سبکی می‌کند و حالت تعادل روانی برای وی ایجاد می‌شود.
ذرت پخته، زرشک، دانه انار و میوه خرمالو به عنوان سایر فیبرهای مکانیکی مفید و قوی است و میوه و سبزیجات بر خلاف اعتقاد عمومی از انواع فیبرهای ضعیف محسوب می‌شوند.
میوه زمانی قدرت و کارایی فیبریک پیدا می‌کند که با پوست مصرف شود و بهترین میوه در این چارچوب نیز گلابی با پوست، سیب با پوست و خیار با پوست است.
نوع دیگر فیبرها، فیبرهای ژله‌ای یا اسفنجی است که دارای ‪ ۳۰تا‪ ۴۰درصد اثرات دفعی مشابه فیبر مکانیکی می‌باشد اما کاراصلی آنها در بدن شامل کاهش متابولیست‌های سمی خون ( کلسترول ، تری گلیسرید، قند، اسیدهای صفراوی ) است.
پرقدرت‌ترین این نوع فیبرها توت خشک، انجیرخشک، برگ قیسی و سایر خشکبار مانند آلو بخارا و برگه زردآلو می‌باشد.
اساس تحقیق انجام شده هر فرد باید قادر باشد به زمان نرمال دفع مدفوع از مصرف غذا تا زمان دفع پی ببرد ، برای این مسئله نیاز به مصرف مواد “مارکر” یا نشانگر است که بهترین مواد نشانگر نیز به ترتیب اولویت ذرت و زرشک پخته و پوست گوجه فرنگی کبابی است.
این مواد غذایی، فیبرهای مکانیکی پرقدرتی محسوب می‌شوند و اگر ذرت پخته همراه با ناهار روز شنبه مصرف شود تعدادی از دانه‌های ذرت بر اساس دفع نرمال مدفوع ازنظر زمانی باید در مدفوع یکشنبه غروب یا حداکثر در مدفوع دوشنبه صبح مشاهده شود.
در غیر این صورت فرد دچار یبوست و اختلالات متابولیک ناشی از آن می‌باشد، بنابر این هموطنان عزیز بایستی به مصرف فیبرهای غذایی به صورت حداقل یک وعده در روز توجه کنند.
فیبرهای غذایی عنصر حیاتی غذایی ( پروتیین، چربی، کربو هیدرات، مینرال، ویتامین و آب ) محسوب نمی‌شود اما اثر آن در سلامت فرد بی نظیر و بی‌همتا است.
فیبر غذایی ماده‌ای بهشتی است که سلامت جهاز هاضمه فرد را تضمین می کند و اختلالات هاضمه از قبیل ورم معده، ورم روده و روده تحریک پذیر که اساسا درمان دارویی ندارد را به راحتی درمان می‌کند.
براساس قانون اول تغذیه ، رعایت اعتدال غذایی از واجبات است و مصرف فیبر غذایی و نشاسته ( ماکارونی ، سیب زمینی و نان برشته) ، برای دستیابی به تغذیه‌ای نرمال، سالم و بدون عارضه توصیه می‌شود.
فیبر غذایی، حجم مواد دفعی در روده فراخ را زیاد می‌کند و از طریق یک مکانیزم شیمیایی عصبی موجب رفع معضل یبوست می‌شود.
اگر فیبر غذایی مصرف نشود معمولا دفع ‪ ۱۰۰یا ‪ ۱۵۰گرمی مدفوع هر بار به زحمت خواهد بود در حالیکه بامصرف فیبر غذایی (فیبرهای مکانیکی) میزان دفع مدفوع تا یک کیلوگرم افزایش پیدا می‌کند و هرچه که روده فراخ از مواد دفعی پاک شود، سلامت روانی و فیزیکی شخص بیشتر تامین می‌شود.
با مصرف غذای سالم و داشتن یک الگوی غذایی سالم، گازهایی از قبیل ‪ co۲، h۲و ‪ ch۴از طریق باکتری‌های موجود در روده فراخ تولید می‌شود که این گازها معمولا بدون بو است و نشانه سلامت بدن و سلامت عادت غذایی فرد است.
مصرف چربی و پروتیین‌های حیوانی باعث ایجاد مواد شیمیایی رادیکالی در روده فراخ توسط باکتری‌ها می‌شود که گاز بدبویی را تولید می کند.
فرد سالم و دارای عادت غذایی مرتب و خوب ، همیشه دارای متابولیسم صحیح و سالم می‌باشد که بازتاب آن بی‌بو شدن مدفوع در زمان تخلیه است.
بوی بد موفوع نشانه بیمار بودن متابولیسم فرد است که باید نسبت به این مساله حساس بود زیرا منشا بسیاری از بیماری‌ها بخصوص سرطان روده فراخ از همین نکته به ظاهر ساده نشات می‌گیرد.
رنگ سالم مدفوع قهوه‌ای نه چندان تیره و نه چندان روشن است و هر گونه تغییری در رنگ مدفوع نشان از یک نوع اختلال متابولیک دارد به این ترتیب اگر مدفوع زمان تخلیه به رنگ زرد روشن کف آلود تغییر یابد نشان بالا بودن “چربی خون” است.
اگر کبد نیز دچار کم کاری و نارسایی نهفته باشد بازتاب آن در رنگ مدفوع جلوه می‌یابد و رنگ آن یا تیره و یا کم رنگ می‌شود.
در تحقیقات اخیر خود به این یافته دست پیدا کردیم که در افرادی که اسید اوریک خون افزایش می‌یابد، مدفوع آنها زمان تخلیه رنگ نارنجی براق یا متالیک به خود می‌گیرد.
رنگ موجود در غذا تغییرات رنگی در مدفوع ایجاد می‌کند که این تغییرات ناپایدار است و با قطع مصرف یک نوع غذا، تغییر رنگ مدفوع نیز متوقف می‌شود در حالیکه تغییر رنگ ناشی از اختلال متابولیسم پایدار است.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٦:٤٥ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱/٢۳